# Jak zacząć

Najlepszy sposób na rozpoczęcie pracy z Reticulum Network Stack zależy od tego, co co chcesz zrobić. Aby uzyskać pełne szczegóły i przykłady, sprawdź rodział Jak szybko zacząć w Podręczniku Reticulum.

## Eksperymentalne Oprogramowanie

Proszę Pamiętaj! Reticulum jest wciąż w fazie beta. Oznacza to, że choć działa bardzo dobrze i jest bardzo stabilne, to nadal mogą istnieć krytyczne błędy lub wady w zachowaniu, prywatności lub bezpieczeństwie całego systemu. Używaj Reticulum, jeśli czujesz się z tym komfortowo i rozumiesz konsekwencje.

## Społeczność & Wsparcie

Jeśli masz problemy lub coś nie działa, oto kilka świetnych miejsc, w których możesz poprosić o pomoc:

- Forum dyskusyjne na GitHubie
- Kanał Matrix Reticulum pod `#reticulum:matrix.org`
- Subreddit Reticulum

## Instalacja

Najprostszym sposobem, żeby zainstalować Reticulum i powiązane narzędzia jest przy wykorzystanie pip:

    pip install rns

Możesz wtedy uruchomić każdy program, który używa Reticulum, lub uruchomić Reticulum jako usługę systemową za pomocą narzędzia rnsd.

Jeśli `pip` nie jest dostępny na twoim systemie, zainstaluj najpierw pakiety `python3` i `python3-pip` dla swojego systemu operacyjnego.

Przy pierwszym uruchomieniu Reticulum tworzy domyślny plik konfiguracyjny, zapewniający podstawową łączność z innymi serwerami Reticulum, które mogą być osiągalne lokalnie. Jeśli któryś z tych lokalnych peerów jest Instancją Transportową, może on połączyć Ciebie z większymi sieciami. Domyślny plik konfiguracyjny zawiera kilka przykładów oraz referencje do tworzenia bardziej złożonych konfiguracji.

W celu uzyskania bardziej szczegółowych przykładów dotyczących rozszerzenia komunikacji za pomocą wielu mediów, takich jak packet radio lub LoRa, porty szeregowe lub za pomocą szybkich łączy IP i Internetu przy użyciu interfejsów UDP i TCP, sprawdź sekcję Wspierane Interfejsy w Podręczniku Reticulum.

## Zawarte Narzędzia

Reticulum zawiera szereg przydatnych narzędzi do zarządzania sieciami, przeglądania stanu i informacji oraz innych zadań. You can read more about these programs in the Możesz przeczytać więcej o tych programach w sekcji Zawarte Programy Użytkowe w Podręczniku Reticulum.

- Demon systemowy `rnsd` do uruchamiania Reticulum jako zawsze dostępnej usługi
- Narzędzie statusu interfejsu o nazwie `rnstatus`, które wyświetla informacje o interfejsach
- Narzędzie do wyszukiwania i zarządzania ścieżkami `rnpath` pozwalające na przeglądanie i modyfikowanie tablic ścieżek
- Narzędzie diagnostyczne o nazwie `rnprobe` do sprawdzania łączności z miejscami docelowymi
- Prosty program do transferu plików o nazwie `rncp` ułatwiający kopiowanie plików na zdalne systemy
- Program do zdalnego wykonywania poleceń `rnx`, który pozwala uruchamiać polecenia i programy oraz pobierać dane wyjściowe ze zdalnych systemów

Wszystkie narzędzia, w tym `rnx` i `rncp`, działają niezawodnie i dobrze nawet na łączach o bardzo niskiej przepustowości, takich jak LoRa czy Packet Radio.

## Programy Używające Reticulum

Jeśli chcesz szybko zorientować się, co potrafi Reticulum, zapoznaj się z poniższymi materiałami.

- Dla pozasieciowej, szyfrowanej i odpornej platformy komunikacyjnej typu mesh, zobacz Nomad Network
- Aplikacja Sideband na Androida, Linuxa i macOS posiada interfejs graficzny i koncentruje się na łatwości użytkowania.
- LXMF jest rozproszonym, odpornym na opóźnienia i zakłócenia protokołem wysyłania wiadomości zbudowanym na Reticulum

## Zależności

Instalacja domyślnego pakietu `rns` wymaga zależności wymienionych poniżej. Prawie wszystkie systemy i dystrybucje mają łatwo dostępne pakiety dla tych zależności, a kiedy pakiet `rns` jest instalowany z `pip`, zostaną one pobrane i zainstalowane również.

- PyCA/cryptography
- netifaces
- pyserial

Na bardziej nietypowych systemach, w niektórych rzadkich przypadkach, może nie być możliwe zainstalowanie lub nawet skompilowanie jednego lub więcej z powyższych modułów. W takich sytuacjach można użyć pakietu `rnspure`, który nie wymaga zewnętrznych zależności do instalacji. Proszę zauważyć, że zawartość pakietów `rns` i `rnspure` jest identyczna. Jedyną różnicą jest to, że pakiet `rnspure` nie zawiera żadnych zależności wymaganych do instalacji.

Bez względu na to, jak Reticulum jest zainstalowane i uruchomione, załaduje zewnętrzne zależności tylko wtedy, gdy są one potrzebne i dostępne. Jeśli na przykład chcesz używać Reticulum na systemie, który nie może obsługiwać pyserial, jest to całkowicie możliwe przy użyciu pakietu rnspure, ale Reticulum nie będzie w stanie korzystać z interfejsów opartych na portach szeregowych. Wszystkie inne dostępne moduły będą nadal ładowane w razie potrzeby.

Uwaga! Jeśli używasz pakietu rnspure do uruchomienia Reticulum na systemach, które nie wspierają PyCA/cryptography, ważne jest, abyś przeczytał i zrozumiał sekcję Prymitywy Kryptograficzne na tej stronie.

## Wydajność

Reticulum celuje w bardzo szeroki zakres wydajności użytkowej, ale priorytetowo traktuje funkcjonalność i wydajność w stosunku do mediów o niskiej przepustowości. Celem jest zapewnienie dynamicznej wydajności od 250 bitów na sekundę do 1 gigabita na sekundę na normalnym sprzęcie.

Obecnie użyteczna wydajność wynosi około 500 bitów na sekundę do 20 megabitów na sekundę, z nośnikami fizycznymi szybszymi niż te które nie są nienasycone. Wydajność wykraczająca poza obecny poziom jest przeznaczona do przyszłych aktualizacji, ale nie ma wysokiego priorytetu do czasu zablokowania formatu przewodów i API.

Następny Temat: Wspierany Hardware